Ырыаҕа анаммыт дьылҕа
Бүгүн, муус устар 29 күнүгэр, Дьокуускай куорат «Счастье» пансионатыгар Нам улууһун култууратын сайдыытыгар кылаатын киллэрсибит, 70-80с.с. «Эҕэрдэ» агитбиригээдэ ырыаһыта, талааннаах кыттааччыта, өр сыл айымньылаахтык, таһаарыылаахтык Оройуоннааҕы култуура дьиэтигэр үлэлээбит ветераммытын, хормейстер Александра Иннокентьевна ОЛЕСОВАНЫ кытта төрөөбүт намыттан култуура үлэһиттэрин делегацията Саха сиригэр култуура сылын чэрчитинэн киирэн көрүстүбүт.
Александра Иннокентьевна Нам улууһун II-Хомустаах нэһилиэгэр күн сирин көрбүтэ. Кини 5 саастааҕыттан ырыаны олус таптаан, иэйэн туран ыллыырын сөбүлүүрэ. Радиоҕа иһиллэр сахалыы ырыалары истэн, ийэтигэр үлэлиир тэрилтэтин үлэһиттэригэр ыллаан чаҕаарытара. Ордук «Биригэдьиир Марыына» диэн ырыаны олус сөбүлээн ыллыыра, эйээркэй куолаһынан дьону үөрдэрэ.
1974 сыллаахха оскуоланы бүтэрэн баран Нам киинигэр оччотооҕу РДК-ҕа үлэлии сылдьар Роза Борисовна Кириллова ыҥырыытынан култуура дьиэтин инструкторынан үлэлии киирбитэ. Бу кэмҥэ үгүс өрүттээх үлэни ыытыспыта. Араас таһымнаах, араас хабааннаах тэрээһиннэргэ, фестиваалларга, күрэстэргэ, уус-уран самодеятельнас кэнсиэригэр, сайынын отчуттары, сайылыктары кэрийэ сылдьан сырдатыы үлэтин ыытар Агитбиригээдэҕэ тиийэ киэҥ далааһыннаах, тэтимнээх үлэҕэ кыттыбыта. Ону сэргэ, нэһилиэк общественнай үлэтигэр быһаччы кыттара, профсоюзка тэрээһиннээхтик, көхтөөхтүк үлэлээбитэ.
Делегациянан сырыттылар:
- Дьокуускай к. олохтооҕо, биһиги ытыктыыр биир дойдулаахпыт, ССРС култууратын туйгуна, СӨ профтех үөрэхтээһиҥҥэ туйгуна, СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, «За заслуги перед Отечеством» уордьан 2-с истиэпэннээх кавалера, Нам улууһун, Ленскэй уонна II-Хомустаах нэһилиэктэрин Ытык Киһитэ, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына, Александра Иннокентьевналыын бииргэ үлэлээбит Мария Николаевна Габышева;
- ССРС култууратын туйгуна, СӨ култууратын Үтүөлээх үлэһитэ, Култуура Бочуоттаах бэтэрээнэ, Нам улууһун култууратын сайдыытыгар кылаатын киллэрсибит, 60-70-80с.с. «Ньургуһун» үҥкүү-хор народнай коллективын, «Эҕэрдэ» агитбиригээдэ, «Дьүөгэлэр» народнай вокальнай ансаамбыл ырыаһыта, солистката, Намнааҕы народнай театр артыыһа, Александра Иннокентьевналыын өр сыл бииргэ эн-мин дэһэн ыкса үлэлээбит Людмила Дмитриевна Рехлясова;
- СӨ култууратын туйгуна, өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр аранжировщик, эдэр сааһыгар Александра Иннокентьевналыын бииргэ үлэлээбит Сергей Юрьевич Акимбетов;
- П.И.Сивцев аатынан Намнааҕы история уонна этнография музейын Киновидеохранилище отделыттан СӨ култууратын туйгуна, СӨ сайдыытыгар кылаатын иһин Үрдүк бэлиэ хаһаайына Вера Дмитриевна Попова, Анастасия Степановна Заболоцкая;
- А.Ф.Шестаков аатынан Улуустааҕы норуот айымньытын Дьиэтиттэн Нам улууһун култуура үлэһиттэрин идэлэх сойууһун кэмитиэтин чилиэттэрэ Туяра Романовна Петрова, Алтыына Юлиевна Шапошникова.
Александра Иннокентьевнаны ырыаҕа уһуйбут киһитинэн буолар Үрдүк категориялаах хормейстер Феодосия Николаевна Лукина буолар. Кини Александра Иннокентьевна хормейстер идэтин баһылыырыгар олук уурбута.
1980 с. Культпросвет училищетыгар үөрэнэ сылдьан училище профкомун председателынан, культура обкомун чилиэнинэн талыллан үөрэҕин бүтэриэр диэри үлэлээбитэ. Училищены кыһыл дипломунан бүтэрэн баран Хамаҕатта кулуубун директорынан ананан таһаарыылаахтык үлэлээбитэ. Үлэлиир кэмигэр саҥа формалаах тэрээһиннэри тэрийэн, оройуоҥҥа ыытыллар социалистическай куоталаһыыга 1 миэстэни ылан көһөрүллэ сылдьар Кыһыл Знамяны уонна коляскалаах мотоцикыл фондатынан наҕараадаламмыта. Улуу Өктөөп бырааһынньыктар өрө көтөҕүүлээхтик ыытыллаллара. Хамаҕаттаҕа эдэр сааһыгар бииргэ үлэлээбиттэр — Любобвь Алексеевна Андросова, Анна Захаровна Заровняева, Василий Васильевич Канаев.
1-Хомустаах кулуубугар директордыы сылдьар кэмигэр, Хамаҕаттаҕа үлэлээбитин курдук үрдүк ситиһиилэрдэммитэ, «Туйгун үлэлээх коллектив» диэн үрдүк ааты туппуттара. Александра Иннокентьевнаҕа «Сыл бастыҥ үлэһитэ» аат иҥэриллибитэ, эҕэрдэ аадырыһынан, өйдөбүнньүк бэлэҕинэн бэлиэтэммитэ.
Александра Иннокентьевна Олесова аатырбыт «Эҕэрдэ» триоҕа 15 сыл ыллаабыта. 1986 с. Бүтүн Сойуустааҕы фестиваль лауреата, 1987с. Мирнэй куоракка «Мирный поет о мире» фестивальга дипломант, 1987с. Красноярскай куоракка Бүтүн Сойуустааҕы агитбиригээдэлэр зональнай көрүүлэригэр Саха сириттэн кыттан Лауреат үрдүк наҕараадатын туппуттара. Уус-Алдан, Сунтаар, Чурапчы, Бүлүү, Үөһээ Бүлүү уонна да атын улуустар көрөөччүлэрэ биһирээн, олус астынан эҕэрдэ тылларын эппиттэрэ.
Таһаарыылаах үлэтин, оҕо-аймаҕы кэрэҕэ угуйарын иһин Нам улууһун мелодистарын түмсүүтэ дьобуруопа дойдуларыгар путевка анаабыта. Бу дойдуларынан сылдьан олус астынан сынньанан кэлбитин истиҥик махтана саныыр.
1998 сыллаахха тэрийбит «Кэскил» уол оҕо ырыа ансаамбыла араас ырыа күрэстэригэр көхтөөхтүк кытталлара, улууска, өрөспүүбүлүкэҕэ киэҥник биллибитэ. Бу ансаамбыл тэриллэригэр ырыаларын фонограммаларын култуура дьиэтин звукоператора Сергей Акимбетов, Михаил Перетертов оҥорбуттара.
П.И.Сивцев аатынан Намнааҕы история уонна этнография музейын Киновидеохранилище отдела анаан бэлэмнээбит оччотооҕу кэмнэргэ айымньылаах үлэни сырдатан арыйар араас устууларыттан «Эҕэрдэ» трио кэнсиэртэргэ кыттыыларыттан таҥан Александра Иннокентьевна бэйэтэ уонна «Счастье» пансионат бары олохтоохторо, үлэһиттэрэ сэргии көрдүлэр-иһиттилэр.
Бу курдук, култуурабыт бэтэрээнин, ураты кэрэ куоластаах Александра Иннокентьевнабытын эҕэрдэлээн, ааспыт таһаарыылаах үлэтиттэн кэпсээн, көрдөрөн, ахтылҕан таһаардыбыт. Александра Иннокентьевна биир дойдулаахтарын, бииргэ алтыспыт коллегаларын олус диэн үөрэ көрсөн, махтанан, аныгыскы көрсүөххэ диэри дэсиһэн кэллибит.
